โรงแรมห้องเต็มแต่กำไรน้อย: ตรวจตัวเลขอะไรก่อน

อัตราเข้าพักต้องอ่านคู่กับราคาขายจริงและต้นทุน เริ่มจากรายงานช่วงเดียวกันแล้วไล่ดูว่าเงินหายไประหว่างยอดจองกับเงินเหลือตรงไหน

เผยแพร่ 19 ตุลาคม 2569

ภาพจำลองโรงแรมที่มีผู้เข้าพัก พร้อมเอกสารต้นทุนและเหรียญ
ภาพประกอบสร้างด้วย AI

ประเด็นสำคัญก่อนอ่าน

เมื่อโรงแรมห้องเต็มแต่กำไรน้อย ให้ตรวจ ราคาขายจริง ต้นทุนของแต่ละช่องทาง ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มตามจำนวนแขก และค่าใช้จ่ายประจำ ก่อนเพิ่มโปรโมชัน อัตราเข้าพักบอกว่าขายห้องได้มากแค่ไหน แต่ยังไม่บอกว่าแต่ละคืนที่ขายเหลือเงินเท่าไร หรือเงินจากยอดจองเข้าบัญชีแล้วหรือยัง

เริ่มจากรายงานของช่วงเดียวกัน โดยแยกยอดขายจากการเข้าพัก เงินที่รับจริง และค่าใช้จ่ายออกจากกัน แล้วค่อยหาสาเหตุว่าปัญหาอยู่ที่ราคา ต้นทุน หรือจังหวะรับจ่ายเงิน

ที่มาและขอบเขตของคู่มือนี้

1. ตรวจฐานคำนวณก่อนดูว่าห้องเต็มแค่ไหน

จำนวนห้องทั้งหมดกับจำนวนห้องที่พร้อมขายอาจไม่เท่ากัน เช่น มีห้องปิดซ่อม จึงควรระบุให้ชัดว่ารายงานใช้อะไรเป็นฐาน และใช้วิธีเดียวกันทุกเดือน

สำหรับโรงแรมที่ขายเป็นห้อง หนึ่งห้องที่ขายได้หนึ่งคืนคือหนึ่ง “ห้อง-คืน” ตัวเลขพื้นฐานที่ควรอ่านร่วมกันมีดังนี้

ตัวเลข วิธีอ่านและคำนวณ
จำนวนห้อง-คืนพร้อมขาย รวมจำนวนห้องพร้อมขายในแต่ละวันของช่วงที่ดู
อัตราเข้าพัก (Occupancy) ห้อง-คืนที่ขายได้ ÷ ห้อง-คืนพร้อมขาย × 100
ราคาขายเฉลี่ย (ADR) รายได้ค่าห้อง ÷ ห้อง-คืนที่ขายได้
รายได้ค่าห้องต่อห้อง-คืนพร้อมขาย (RevPAR) รายได้ค่าห้อง ÷ ห้อง-คืนพร้อมขาย

ในบทนี้ใช้รายได้ค่าห้องหลังส่วนลดและการปรับยอดที่เกี่ยวกับการเข้าพักในช่วงนั้น แต่ก่อนหักต้นทุนช่องทาง และไม่นับภาษีที่เก็บแทนหรือเงินประกันเป็นรายได้ค่าห้อง ส่วนอาหารและรายได้อื่นแยกต่างหาก เมื่อนำไปใช้กับรายงานจริง ให้ตรวจว่านิยามของระบบตรงกันก่อนเปรียบเทียบ

หากมีทั้งห้องส่วนตัวและเตียงที่ขายแยก ควรแยกหน่วยขายให้ชัด ไม่เอาราคาต่อเตียงมาเทียบกับราคาต่อห้องโดยตรง

2. ดูราคาที่ขายได้จริง แยกตามวันและประเภทห้อง

ราคาหน้าเว็บอาจต่างจากรายได้จริงหลังใช้ส่วนลด จึงควรดูราคาที่เกิดขึ้นจากการเข้าพัก แยกอย่างน้อยตามประเภทห้อง วันธรรมดาหรือวันหยุด และช่องทางจอง

คำถามที่ช่วยหาสาเหตุได้คือ ห้องเต็มจากห้องประเภทใด ต้องลดราคามากแค่ไหนจึงขายได้ และยอดที่เพิ่มขึ้นมาจากจำนวนคืนหรือราคาต่อคืน หากขายเพิ่มด้วยราคาที่ต่ำลง ควรคำนวณเงินที่เหลือหลังต้นทุนที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินว่าโปรโมชันนั้นคุ้ม

การทบทวนราคาไม่ใช่การขึ้นราคาทุกห้องพร้อมกัน ควรดูยอดจองล่วงหน้า ฤดูกาล และลักษณะวันที่กำลังจะขายประกอบด้วย

3. ไล่จากยอดค่าห้องไปถึงต้นทุนช่องทาง

สำหรับแต่ละช่องทาง ให้แยกรายได้ค่าห้อง ค่าคอมมิชชัน ค่ารับชำระเงิน และค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขายที่เกี่ยวข้อง ตรวจด้วยว่ารายการใดหักไปแล้วในยอดที่ได้รับ เพื่อไม่หักซ้ำ

การจองตรงก็ควรบันทึกต้นทุนที่เกี่ยวข้อง เช่น ค่าโฆษณา ระบบจอง หรือค่ารับชำระเงินตามที่เกิดจริง จึงจะเทียบกับช่องทางอื่นบนฐานเดียวกันได้

เมื่อเห็นยอดขายสูงแต่เงินเข้าต่ำ ให้ตรวจยอดที่ยังรอโอน การคืนเงิน และรายการปรับยอดด้วย ช่องว่างนี้อาจเป็นเรื่องรอบรับเงิน ไม่ใช่ต้นทุนเพิ่มทั้งหมด

4. ตรวจต้นทุนที่เพิ่มตามงาน และค่าใช้จ่ายประจำ

ลองจัดค่าใช้จ่ายเป็นสองกลุ่มเพื่อดูว่าอะไรเปลี่ยนตามปริมาณงานและอะไรต้องจ่ายต่อเนื่อง

  • เปลี่ยนตามการเข้าพักหรืองานบริการ: ผ้าและซักรีด ของใช้ในห้อง ค่าทำความสะอาดตามงาน และส่วนของค่าน้ำไฟที่เพิ่มตามการใช้จริง
  • ค่าใช้จ่ายประจำ: เงินเดือน ค่าเช่า และค่าระบบตามเงื่อนไขที่จ่ายจริง รวมถึงรายการอื่นที่ยังเกิดแม้จำนวนแขกลดลง

บางรายการมีทั้งส่วนคงที่และส่วนที่เปลี่ยนตามงาน เช่น ค่าน้ำไฟหรือค่าแรง จึงควรแยกตามวิธีจ่ายของโรงแรมตนเอง แทนการจัดทุกบาทไว้หมวดเดียว

ดูจำนวนครั้งที่เปลี่ยนแขกควบคู่กับจำนวนคืนด้วย การพักหนึ่งคืนหลายการจองอาจสร้างงานทำห้องและเปลี่ยนผ้าต่างจากการพักต่อเนื่อง แม้ขายได้จำนวนห้อง-คืนเท่ากัน ให้ตรวจจากบันทึกงานและค่าใช้จ่ายจริง ไม่ใช้ค่าเฉลี่ยต่อคืนเพียงตัวเดียวตัดสิน

ตัวอย่างสมมติ: ขายได้มากคืนกว่า แต่เงินเหลืออาจน้อยกว่า

ตัวอย่างนี้ใช้เพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ข้อมูลโรงแรมจริง อัตราค่าบริการของ Kines หรือผลที่คาดว่าจะทำได้

สมมติให้โรงแรมมีห้องประเภทเดียว 20 ห้อง พร้อมขายครบ 30 วัน รวม 600 ห้อง-คืน ไม่มีห้องปิดซ่อม ไม่มีรายได้อื่น และไม่มีการคืนเงิน ตัวเลขรายได้ไม่รวมภาษีที่เก็บแทน

กำหนดต้นทุนช่องทางรวมแบบสมมติที่ 10% ของรายได้ค่าห้อง ต้นทุนผันแปรรวม 200 บาทต่อห้อง-คืนที่ขาย และค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ 300,000 บาทต่อเดือน โดยไม่คิดรายการซ้ำกันระหว่างสามกลุ่ม

รายการ กรณี A กรณี B
อัตราเข้าพัก 90% 80%
ห้อง-คืนที่ขายได้ 540 480
ราคาขายเฉลี่ยต่อคืน 1,000 บาท 1,150 บาท
รายได้ค่าห้อง 540,000 บาท 552,000 บาท
ต้นทุนช่องทางสมมติ 10% 54,000 บาท 55,200 บาท
ต้นทุนผันแปรสมมติ 200 บาทต่อห้อง-คืน 108,000 บาท 96,000 บาท
ค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ 300,000 บาท 300,000 บาท
เงินเหลือในแบบจำลองหลังหักรายการข้างต้น 78,000 บาท 100,800 บาท

สูตรที่ใช้คือ รายได้ค่าห้อง − ต้นทุนช่องทาง − ต้นทุนผันแปร − ค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ กรณี B ขายได้น้อยกว่า 60 ห้อง-คืน แต่เหลือมากกว่า 22,800 บาทภายใต้สมมติฐานชุดนี้

ยอดนี้ยังไม่ใช่กำไรสุทธิ และไม่ใช่ยอดเงินสดในบัญชี เพราะแบบจำลองยังไม่รวมค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ระบุ เช่น ค่าบริหารภายนอก ค่าซ่อมพิเศษ ดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และภาษี รวมทั้งยังไม่ได้จำลองเวลารับจ่ายเงิน เงินลงทุน หรือการชำระเงินต้นหนี้

ตัวอย่างไม่ได้หมายความว่าขึ้นราคาแล้วจะรักษาอัตราเข้าพัก 80% ได้จริง จุดที่นำไปใช้คือทดลองเปลี่ยนราคาและจำนวนคืนในแบบคำนวณพร้อมกัน โดยนำต้นทุนจริงของโรงแรมมาแทนก่อนตัดสินใจ

5. แยก “มีกำไร” กับ “มีเงินสดพอใช้”

เมื่อรายงานรายได้ดูดีแต่เงินสดตึง ควรต่อข้อมูลจากยอดขายไปถึงยอดรับจริงและรายการจ่ายเงิน ไม่ใช้เงินเข้าบัญชีเพียงอย่างเดียวแทนรายได้ทั้งเดือน

เงินลงทุนปรับปรุงโรงแรมและเงินต้นหนี้ที่จ่ายออกกระทบเงินสด แต่ไม่ควรนำเงินต้นหนี้ไปปนเป็นค่าใช้จ่ายดำเนินงานเพื่อหากำไร ส่วนดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และรายการบัญชีอื่นต้องแสดงให้ครบตามงบที่ใช้ หากยังเก็บไม่ครบ ให้เรียกผลลัพธ์ว่าเงินเหลือหลังรายการที่ระบุ พร้อมบอกสิ่งที่ยังไม่รวม

วิธีนี้ช่วยแยกได้ว่าควรแก้ผลการดำเนินงาน หรือควรวางแผนรอบรับจ่ายเงินและภาระเงินสดเพิ่มเติม

เริ่มแก้จากจุดไหนก่อน

นำรายงานเดือนล่าสุดที่ปิดยอดแล้วมาไล่ตามลำดับ แล้วเลือกปัญหาที่ข้อมูลชี้ชัดที่สุด

สิ่งที่พบ สิ่งที่ควรตรวจต่อก่อนปรับ
ห้องเต็มแต่ราคาขายเฉลี่ยลด ส่วนลด ประเภทห้อง และวันที่ขายราคาต่ำ
รายได้เพิ่มแต่ต้นทุนช่องทางเพิ่มเร็ว รายการหัก ต้นทุนโฆษณา และการบันทึกซ้ำ
ต้นทุนหน้างานต่อคืนเพิ่ม จำนวนรอบเปลี่ยนแขก งานทำซ้ำ การใช้ผ้าและของสิ้นเปลือง
เงินเหลือจากงานบริการพอ แต่เงินสดตึง ยอดค้างรับ รอบโอน การลงทุน และการชำระหนี้
ตัวเลขจากแต่ละรายงานไม่ตรงกัน ช่วงวันที่ หน่วยขาย นิยามรายได้ และรายการปรับยอด

กำหนดผู้รับผิดชอบหนึ่งคนต่อเรื่องที่เลือกแก้ พร้อมระบุว่าจะดูตัวเลขใดในการทบทวนรอบถัดไป และอ่านควบคู่กับข้อร้องเรียนหรือคุณภาพห้อง เพื่อไม่ให้การลดต้นทุนสร้างปัญหาบริการตามมา

หากต้องการหารือว่าควรเริ่มจัดระบบรายงานหรือทบทวนงานบริหารส่วนใด สามารถ ติดต่อ Kines พร้อมภาพรวมโรงแรมและสรุปรายได้–ค่าใช้จ่ายที่มี โดยไม่ต้องส่งข้อมูลส่วนบุคคลของแขกในขั้นต้น

คำถามก่อนนำไปใช้

ห้องเต็มแปลว่ากำไรดีหรือไม่?

ยังสรุปไม่ได้ ต้องดูราคาที่ขายได้จริง ต้นทุนช่องทาง ต้นทุนดำเนินงาน และเงินสดแยกกัน

ก่อนคุยกับ Kines ควรเตรียมอะไร?

เตรียมประเภททรัพย์ พื้นที่ จำนวนห้อง ทีมปัจจุบัน และปัญหาที่ต้องการให้ช่วย โดยไม่ต้องส่งรหัสผ่านหรือข้อมูลส่วนตัวของแขก

เกี่ยวกับคู่มือนี้

จัดทำโดย Kines เป็นคู่มือความรู้สำหรับเจ้าของที่พัก

รู้จัก Kines

แหล่งที่มาและขอบเขต

ไฟล์ดาวน์โหลดเรียบเรียงจากรายการตรวจในคู่มือนี้ เอกสารต้นทางที่ใช้เรียบเรียง: Hotelpreneur — เนื้อหาจากสไลด์ 4 บทและ Course Roadmap 2 วัน; กรอบความรู้ Hotelpreneur 101; PACH Drive KB — สรุปฐานข้อมูลทั้งโฟลเดอร์ (Kines / Arta / Oboon)

คู่มือ Kines ที่เกี่ยวข้อง · รายการหลักสูตร Kines Academy

แหล่งเรียบเรียงของบริษัท โดยเอกสารทำงานต้นฉบับไม่ได้เปิดเผยในหน้านี้

PACH Group

บริษัท แพช ฮอสพิทาลิตี้ กรุ๊ป จำกัด

ผู้ดำเนินการ Kines Hospitality และ Kines Academy

เลขทะเบียนนิติบุคคล 0105564067192

สำนักงานใหญ่: 50 ซอยสุขุมวิท 65 แขวงพระโขนงเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร 10110

โทรศัพท์ 063-694-5555 · อีเมล hello@kines.co.th