ประเด็นสำคัญก่อนอ่าน
เมื่อโรงแรมห้องเต็มแต่กำไรน้อย ให้ตรวจ ราคาขายจริง ต้นทุนของแต่ละช่องทาง ค่าใช้จ่ายที่เพิ่มตามจำนวนแขก และค่าใช้จ่ายประจำ ก่อนเพิ่มโปรโมชัน อัตราเข้าพักบอกว่าขายห้องได้มากแค่ไหน แต่ยังไม่บอกว่าแต่ละคืนที่ขายเหลือเงินเท่าไร หรือเงินจากยอดจองเข้าบัญชีแล้วหรือยัง
เริ่มจากรายงานของช่วงเดียวกัน โดยแยกยอดขายจากการเข้าพัก เงินที่รับจริง และค่าใช้จ่ายออกจากกัน แล้วค่อยหาสาเหตุว่าปัญหาอยู่ที่ราคา ต้นทุน หรือจังหวะรับจ่ายเงิน
1. ตรวจฐานคำนวณก่อนดูว่าห้องเต็มแค่ไหน
จำนวนห้องทั้งหมดกับจำนวนห้องที่พร้อมขายอาจไม่เท่ากัน เช่น มีห้องปิดซ่อม จึงควรระบุให้ชัดว่ารายงานใช้อะไรเป็นฐาน และใช้วิธีเดียวกันทุกเดือน
สำหรับโรงแรมที่ขายเป็นห้อง หนึ่งห้องที่ขายได้หนึ่งคืนคือหนึ่ง “ห้อง-คืน” ตัวเลขพื้นฐานที่ควรอ่านร่วมกันมีดังนี้
| ตัวเลข | วิธีอ่านและคำนวณ |
|---|---|
| จำนวนห้อง-คืนพร้อมขาย | รวมจำนวนห้องพร้อมขายในแต่ละวันของช่วงที่ดู |
| อัตราเข้าพัก (Occupancy) | ห้อง-คืนที่ขายได้ ÷ ห้อง-คืนพร้อมขาย × 100 |
| ราคาขายเฉลี่ย (ADR) | รายได้ค่าห้อง ÷ ห้อง-คืนที่ขายได้ |
| รายได้ค่าห้องต่อห้อง-คืนพร้อมขาย (RevPAR) | รายได้ค่าห้อง ÷ ห้อง-คืนพร้อมขาย |
ในบทนี้ใช้รายได้ค่าห้องหลังส่วนลดและการปรับยอดที่เกี่ยวกับการเข้าพักในช่วงนั้น แต่ก่อนหักต้นทุนช่องทาง และไม่นับภาษีที่เก็บแทนหรือเงินประกันเป็นรายได้ค่าห้อง ส่วนอาหารและรายได้อื่นแยกต่างหาก เมื่อนำไปใช้กับรายงานจริง ให้ตรวจว่านิยามของระบบตรงกันก่อนเปรียบเทียบ
หากมีทั้งห้องส่วนตัวและเตียงที่ขายแยก ควรแยกหน่วยขายให้ชัด ไม่เอาราคาต่อเตียงมาเทียบกับราคาต่อห้องโดยตรง
2. ดูราคาที่ขายได้จริง แยกตามวันและประเภทห้อง
ราคาหน้าเว็บอาจต่างจากรายได้จริงหลังใช้ส่วนลด จึงควรดูราคาที่เกิดขึ้นจากการเข้าพัก แยกอย่างน้อยตามประเภทห้อง วันธรรมดาหรือวันหยุด และช่องทางจอง
คำถามที่ช่วยหาสาเหตุได้คือ ห้องเต็มจากห้องประเภทใด ต้องลดราคามากแค่ไหนจึงขายได้ และยอดที่เพิ่มขึ้นมาจากจำนวนคืนหรือราคาต่อคืน หากขายเพิ่มด้วยราคาที่ต่ำลง ควรคำนวณเงินที่เหลือหลังต้นทุนที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินว่าโปรโมชันนั้นคุ้ม
การทบทวนราคาไม่ใช่การขึ้นราคาทุกห้องพร้อมกัน ควรดูยอดจองล่วงหน้า ฤดูกาล และลักษณะวันที่กำลังจะขายประกอบด้วย
3. ไล่จากยอดค่าห้องไปถึงต้นทุนช่องทาง
สำหรับแต่ละช่องทาง ให้แยกรายได้ค่าห้อง ค่าคอมมิชชัน ค่ารับชำระเงิน และค่าใช้จ่ายส่งเสริมการขายที่เกี่ยวข้อง ตรวจด้วยว่ารายการใดหักไปแล้วในยอดที่ได้รับ เพื่อไม่หักซ้ำ
การจองตรงก็ควรบันทึกต้นทุนที่เกี่ยวข้อง เช่น ค่าโฆษณา ระบบจอง หรือค่ารับชำระเงินตามที่เกิดจริง จึงจะเทียบกับช่องทางอื่นบนฐานเดียวกันได้
เมื่อเห็นยอดขายสูงแต่เงินเข้าต่ำ ให้ตรวจยอดที่ยังรอโอน การคืนเงิน และรายการปรับยอดด้วย ช่องว่างนี้อาจเป็นเรื่องรอบรับเงิน ไม่ใช่ต้นทุนเพิ่มทั้งหมด
4. ตรวจต้นทุนที่เพิ่มตามงาน และค่าใช้จ่ายประจำ
ลองจัดค่าใช้จ่ายเป็นสองกลุ่มเพื่อดูว่าอะไรเปลี่ยนตามปริมาณงานและอะไรต้องจ่ายต่อเนื่อง
- เปลี่ยนตามการเข้าพักหรืองานบริการ: ผ้าและซักรีด ของใช้ในห้อง ค่าทำความสะอาดตามงาน และส่วนของค่าน้ำไฟที่เพิ่มตามการใช้จริง
- ค่าใช้จ่ายประจำ: เงินเดือน ค่าเช่า และค่าระบบตามเงื่อนไขที่จ่ายจริง รวมถึงรายการอื่นที่ยังเกิดแม้จำนวนแขกลดลง
บางรายการมีทั้งส่วนคงที่และส่วนที่เปลี่ยนตามงาน เช่น ค่าน้ำไฟหรือค่าแรง จึงควรแยกตามวิธีจ่ายของโรงแรมตนเอง แทนการจัดทุกบาทไว้หมวดเดียว
ดูจำนวนครั้งที่เปลี่ยนแขกควบคู่กับจำนวนคืนด้วย การพักหนึ่งคืนหลายการจองอาจสร้างงานทำห้องและเปลี่ยนผ้าต่างจากการพักต่อเนื่อง แม้ขายได้จำนวนห้อง-คืนเท่ากัน ให้ตรวจจากบันทึกงานและค่าใช้จ่ายจริง ไม่ใช้ค่าเฉลี่ยต่อคืนเพียงตัวเดียวตัดสิน
ตัวอย่างสมมติ: ขายได้มากคืนกว่า แต่เงินเหลืออาจน้อยกว่า
ตัวอย่างนี้ใช้เพื่ออธิบายวิธีคิด ไม่ใช่ข้อมูลโรงแรมจริง อัตราค่าบริการของ Kines หรือผลที่คาดว่าจะทำได้
สมมติให้โรงแรมมีห้องประเภทเดียว 20 ห้อง พร้อมขายครบ 30 วัน รวม 600 ห้อง-คืน ไม่มีห้องปิดซ่อม ไม่มีรายได้อื่น และไม่มีการคืนเงิน ตัวเลขรายได้ไม่รวมภาษีที่เก็บแทน
กำหนดต้นทุนช่องทางรวมแบบสมมติที่ 10% ของรายได้ค่าห้อง ต้นทุนผันแปรรวม 200 บาทต่อห้อง-คืนที่ขาย และค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ 300,000 บาทต่อเดือน โดยไม่คิดรายการซ้ำกันระหว่างสามกลุ่ม
| รายการ | กรณี A | กรณี B |
|---|---|---|
| อัตราเข้าพัก | 90% | 80% |
| ห้อง-คืนที่ขายได้ | 540 | 480 |
| ราคาขายเฉลี่ยต่อคืน | 1,000 บาท | 1,150 บาท |
| รายได้ค่าห้อง | 540,000 บาท | 552,000 บาท |
| ต้นทุนช่องทางสมมติ 10% | 54,000 บาท | 55,200 บาท |
| ต้นทุนผันแปรสมมติ 200 บาทต่อห้อง-คืน | 108,000 บาท | 96,000 บาท |
| ค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ | 300,000 บาท | 300,000 บาท |
| เงินเหลือในแบบจำลองหลังหักรายการข้างต้น | 78,000 บาท | 100,800 บาท |
สูตรที่ใช้คือ รายได้ค่าห้อง − ต้นทุนช่องทาง − ต้นทุนผันแปร − ค่าใช้จ่ายคงที่ที่ระบุ กรณี B ขายได้น้อยกว่า 60 ห้อง-คืน แต่เหลือมากกว่า 22,800 บาทภายใต้สมมติฐานชุดนี้
ยอดนี้ยังไม่ใช่กำไรสุทธิ และไม่ใช่ยอดเงินสดในบัญชี เพราะแบบจำลองยังไม่รวมค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้ระบุ เช่น ค่าบริหารภายนอก ค่าซ่อมพิเศษ ดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และภาษี รวมทั้งยังไม่ได้จำลองเวลารับจ่ายเงิน เงินลงทุน หรือการชำระเงินต้นหนี้
ตัวอย่างไม่ได้หมายความว่าขึ้นราคาแล้วจะรักษาอัตราเข้าพัก 80% ได้จริง จุดที่นำไปใช้คือทดลองเปลี่ยนราคาและจำนวนคืนในแบบคำนวณพร้อมกัน โดยนำต้นทุนจริงของโรงแรมมาแทนก่อนตัดสินใจ
5. แยก “มีกำไร” กับ “มีเงินสดพอใช้”
เมื่อรายงานรายได้ดูดีแต่เงินสดตึง ควรต่อข้อมูลจากยอดขายไปถึงยอดรับจริงและรายการจ่ายเงิน ไม่ใช้เงินเข้าบัญชีเพียงอย่างเดียวแทนรายได้ทั้งเดือน
เงินลงทุนปรับปรุงโรงแรมและเงินต้นหนี้ที่จ่ายออกกระทบเงินสด แต่ไม่ควรนำเงินต้นหนี้ไปปนเป็นค่าใช้จ่ายดำเนินงานเพื่อหากำไร ส่วนดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และรายการบัญชีอื่นต้องแสดงให้ครบตามงบที่ใช้ หากยังเก็บไม่ครบ ให้เรียกผลลัพธ์ว่าเงินเหลือหลังรายการที่ระบุ พร้อมบอกสิ่งที่ยังไม่รวม
วิธีนี้ช่วยแยกได้ว่าควรแก้ผลการดำเนินงาน หรือควรวางแผนรอบรับจ่ายเงินและภาระเงินสดเพิ่มเติม
เริ่มแก้จากจุดไหนก่อน
นำรายงานเดือนล่าสุดที่ปิดยอดแล้วมาไล่ตามลำดับ แล้วเลือกปัญหาที่ข้อมูลชี้ชัดที่สุด
| สิ่งที่พบ | สิ่งที่ควรตรวจต่อก่อนปรับ |
|---|---|
| ห้องเต็มแต่ราคาขายเฉลี่ยลด | ส่วนลด ประเภทห้อง และวันที่ขายราคาต่ำ |
| รายได้เพิ่มแต่ต้นทุนช่องทางเพิ่มเร็ว | รายการหัก ต้นทุนโฆษณา และการบันทึกซ้ำ |
| ต้นทุนหน้างานต่อคืนเพิ่ม | จำนวนรอบเปลี่ยนแขก งานทำซ้ำ การใช้ผ้าและของสิ้นเปลือง |
| เงินเหลือจากงานบริการพอ แต่เงินสดตึง | ยอดค้างรับ รอบโอน การลงทุน และการชำระหนี้ |
| ตัวเลขจากแต่ละรายงานไม่ตรงกัน | ช่วงวันที่ หน่วยขาย นิยามรายได้ และรายการปรับยอด |
กำหนดผู้รับผิดชอบหนึ่งคนต่อเรื่องที่เลือกแก้ พร้อมระบุว่าจะดูตัวเลขใดในการทบทวนรอบถัดไป และอ่านควบคู่กับข้อร้องเรียนหรือคุณภาพห้อง เพื่อไม่ให้การลดต้นทุนสร้างปัญหาบริการตามมา
หากต้องการหารือว่าควรเริ่มจัดระบบรายงานหรือทบทวนงานบริหารส่วนใด สามารถ ติดต่อ Kines พร้อมภาพรวมโรงแรมและสรุปรายได้–ค่าใช้จ่ายที่มี โดยไม่ต้องส่งข้อมูลส่วนบุคคลของแขกในขั้นต้น
คำถามก่อนนำไปใช้
ห้องเต็มแปลว่ากำไรดีหรือไม่?
ยังสรุปไม่ได้ ต้องดูราคาที่ขายได้จริง ต้นทุนช่องทาง ต้นทุนดำเนินงาน และเงินสดแยกกัน
ก่อนคุยกับ Kines ควรเตรียมอะไร?
เตรียมประเภททรัพย์ พื้นที่ จำนวนห้อง ทีมปัจจุบัน และปัญหาที่ต้องการให้ช่วย โดยไม่ต้องส่งรหัสผ่านหรือข้อมูลส่วนตัวของแขก
เกี่ยวกับคู่มือนี้
จัดทำโดย Kines เป็นคู่มือความรู้สำหรับเจ้าของที่พัก
รู้จัก Kinesแหล่งที่มาและขอบเขต
ไฟล์ดาวน์โหลดเรียบเรียงจากรายการตรวจในคู่มือนี้ เอกสารต้นทางที่ใช้เรียบเรียง: Hotelpreneur — เนื้อหาจากสไลด์ 4 บทและ Course Roadmap 2 วัน; กรอบความรู้ Hotelpreneur 101; PACH Drive KB — สรุปฐานข้อมูลทั้งโฟลเดอร์ (Kines / Arta / Oboon)
คู่มือ Kines ที่เกี่ยวข้อง · รายการหลักสูตร Kines Academy
แหล่งเรียบเรียงของบริษัท โดยเอกสารทำงานต้นฉบับไม่ได้เปิดเผยในหน้านี้





